Wandeling met gids langs 6 tegels

30 juli 2022, 11:00 - 13:15

Wandel met gids langs 6 filosofietegels in hartje Amsterdam met citaten van filosofen zoals Descartes, Hobbes en Spinoza. Al wandelend hoor je hoe deze denkers vanuit Amsterdam de wereld veranderden en waarom onze tijd zoveel met hen te maken heeft. Ontdek de verhalen achter de quotes en waarom de tegels op de specifieke plekken liggen. De relatieve Amsterdamse vrijheid van toen heeft een gigantische impact gehad, tot op de dag van vandaag. Je zal met totaal andere ogen naar Amsterdam kijken.

Deze wandeling kost €22,- per persoon. Na afloop is er voor liefhebbers de mogelijkheid even na te praten in het café van de Brakke Grond.

Wil je een filosofiewandeling met een eigen groep? Dat is zeker mogelijk! Mail naar: info@vrijheidvanamsterdam.nl.

Huygens – Descarteslezing 2022 door Kurt Vanhoutte

3 juni 2022, 15:00 - 18:00

Wetenschappers en entertainers, leraren en priesters, politici en obscurantisten: in de tweede helft van de negentiende eeuw deden ze enthousiast een beroep op het revolutionaire medium van de toverlantaarn: om te informeren, te beleren en te vermaken. Ze brachten niet zelden een publiek op de been van meer dan duizend toeschouwers per keer. In zekere zin legde de moderniteit hiermee de grondslag voor de film, maar ook voor de diaprojector en zijn actuele digitale varianten.

Toen Christiaan Huygens (1629-1695) als één van de eersten in de Westerse geschiedenis een magische lantaarn maakte, kon de wetenschapper niet bevroeden wat hij in handen hield. Een tinnen omhulsel met daarin een olielamp en drie lenzen waartussen men een beschilderde glasplaat kon schuiven, meer leek het aanvankelijk niet. Meer dan tweehonderd jaar later zou Huygens’ uitvinding evenwel uitgroeien tot een visueel massamedium. In de tussentijd, en wel kort na de Franse revolutie, had een zonderlinge figuur, Etienne Gaspard Robertson, met zijn speciaal daartoe ontworpen lanterne de peur wel al een groot publiek in vervoering weten te brengen. Parijs baadde in het bloed van de terreur en Robertson sommeerde met zijn projecties de doden op te staan uit het graf. Maar met die macabere shows was het verhaal van de lantaarn nog lang niet verteld.

Deze lezing wordt georganiseerd door het Descartes Centre en het Huygens Instituur. Deze lezing zal worden gehouden in het Allard Pierson Museum te Amsterdam. De lezing is gratis, na aanmelding via de site van het Descartes Centre.

Meerdaagse Conferentie over religieuze vluchtelingen in de 17e eeuw

11 november 2022, 09:00 - 18:00

Religieuze bannelingen kwamen in de zeventiende eeuw vanuit heel Europa naar Nederland en vooral naar de hoofdstad vanwege de relatief vrije wetten op religieuze uitingen en publicaties. Een centrum van deze uitwisseling was het zogenaamde Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht, het huis van Louis de Geer en later zijn zoon Laurens. Beide mannen traden op als beschermheren van een verscheidenheid aan religieuze vrijdenkers en hervormers. Figuren als Jan Comenius, Friedrich Breckling en Christian Hoburg kwamen in huize De Geer bijeen om hun ideeën te bespreken. Tegenwoordig herbergt het Huis met de Hoofden de collectie Bibliotheca Philosophica Hermetica en het bijbehorende museum, de Embassy of the Free Mind. In de herfst van 2022 presenteren wij een tentoonstelling over de geschiedenis van het Huis met de Hoofden. In samenhang met deze tentoonstelling organiseren zij op 11 en 12 november 2022 een conferentie over de rol van Amsterdam als toevluchtsoord voor religieuze vluchtelingen.

Meer weten? Hoe de agenda van de Embassy of the Free Mind in de gaten.

Wandeling met gids langs 6 tegels

25 juni 2022, 11:00 - 13:15

Wandel met gids langs 6 filosofietegels in hartje Amsterdam met citaten van filosofen zoals Descartes, Hobbes en Spinoza. Al wandelend hoor je hoe deze denkers vanuit Amsterdam de wereld veranderden en waarom onze tijd zoveel met hen te maken heeft. Ontdek de verhalen achter de quotes en waarom de tegels op de specifieke plekken liggen. De relatieve Amsterdamse vrijheid van toen heeft een gigantische impact gehad, tot op de dag van vandaag. Je zal met totaal andere ogen naar Amsterdam kijken.

Deze wandeling kost €22,- per persoon. Na afloop is er voor liefhebbers de mogelijkheid even na te praten in het café van de Brakke Grond.

Wil je een filosofiewandeling met een eigen groep? Dat is zeker mogelijk! Mail naar: info@vrijheidvanamsterdam.nl.

Wandeling met gids langs 6 tegels

21 mei 2022, 11:00 - 13:15

Wandel met gids langs 6 filosofietegels in hartje Amsterdam met citaten van filosofen zoals Descartes, Hobbes en Spinoza. Al wandelend hoor je hoe deze denkers vanuit Amsterdam de wereld veranderden en waarom onze tijd zoveel met hen te maken heeft. Ontdek de verhalen achter de quotes en waarom de tegels op de specifieke plekken liggen. De relatieve Amsterdamse vrijheid van toen heeft een gigantische impact gehad, tot op de dag van vandaag. Je zal met totaal andere ogen naar Amsterdam kijken.

Deze wandeling kost €22,- per persoon. Na afloop is er voor liefhebbers de mogelijkheid even na te praten in het café van de Brakke Grond.

Wil je een filosofiewandeling met een eigen groep? Dat is zeker mogelijk! Mail naar: info@vrijheidvanamsterdam.nl.

Jubileumcongres: 125 jaar Spinozahuis

8 oktober 2022, 09:00 - 18:00

Vereniging Het Spinozahuis is opgericht in 1897! Het 125 jarig bestaan wordt gevierd met vele bekende of minder bekende internationale Spinozakenners.

Het programma duurt de hele dag. Meer informatie volgt, over de locatie, kosten en de precieze start- en eindtijd.

Hou de agenda van Het Spinozahuis in de gaten!

‘Spinoza en de Algoritmen’ door dr. Henk Jan Hoekjen

19 februari 2022, 14:00 - 16:00

Deze lezing wordt georganiseerd door het Spinozahuis.

Spinoza wordt in lesboeken vaak geportretteerd als rationalist. Dit is begrijpelijk gezien het
grote belang dat Spinoza toekent aan de ratio voor de mens die zich wil ontworstelen aan de
invloed van externe prikkels. Niettemin zijn er redenen om enige kanttekeningen te plaatsen
bij een rationele-al-te-rationele opvatting van Spinoza’s filosofie.

In deze lezing zal dr. Henk-Jan Hoekjen middels een beschouwing van onder meer het
toenemende belang van algoritmes in ons dagelijks leven een overzicht geven van de
manieren waarop de ratio behulpzaam zou kunnen zijn bij het navigeren in de ons niet zelden
vijandige externe natuur. Daarbij wordt het toenemende belang van algoritmes aan een
kritische beschouwing onderworpen. Algoritmes zijn ontegenzeggelijk beloftevol bij het
oplossen van tal van problemen. Ook vanuit Spinozistisch oogpunt is er op het eerste gezicht
alle reden om verheugd te zijn over de opkomst van dergelijke ogenschijnlijk rationele
instrumenten.

Tegelijkertijd kent deze ontwikkeling een aantal problemen. Zogenoemde
‘feedbackloops’ kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat algoritmes leiden tot een arbitraire
mummificering van de werkelijkheid. Zolang deze verstarring beperkt blijft tot ons
klantprofiel bij online winkels is er nog relatief weinig aan de hand. Maar het wordt
bedreigender en maatschappelijk relevanter wanneer we ons realiseren dat ook de inzet van
politie en onze nieuwsvoorziening in toenemende mate door algoritmes bepaald worden.

Aan de hand van Spinoza’s opvatting van de ratio – ofwel de ’tweede kennissoort’ – zal dr. Hoekjen
betogen dat algoritmes in feite minder rationalistisch zijn dan zij lijken. In evidente analogie
met een driedeling die Friedrich Nietzsche hanteert in zijn tweede oneigentijdse beschouwing,
wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen antiquarisch, monumentaal en kritisch
rationalisme. Alleen de laatste variant van rationalisme – die niet alleen het nut, maar ook de
nadelen van de ratio voor het leven aan de orde stelt – biedt volgens Hoekjen een solide
fundament voor een duurzame liberaal-democratische samenleving.

Kosten kaart: €30,-. Locatie van de lezing: Fletcher Hotel Het Witte Huis te Soest.

Nationaal Gesprek over Vrijheid in de Balie

14 januari 2022, 10:30 - 16:30

Dit programma wordt verplaatst. Houd de website (zie hieronder) in de gaten voor updates.

Wat is vrijheid voor jou, wat betekent dit voor de vrijheid van anderen, en hoe draag jij bij aan vrijheid?

Het Nationaal Gesprek over Vrijheid is een gesprek tussen generaties, tussen studenten van het middelbaar beroepsonderwijs en bestuurlijk Nederland over burgerschap en democratie. Hoe krijgen we onze vrijheden weer terug? In wat voor maatschappij willen we leven en hoe werken we hier naartoe? Mondkapjesplicht, gelimiteerd contact met geliefden, de eerste avondklok sinds de Tweede Wereldoorlog: 2020 was een crisisjaar. Nooit eerder werd deze generatie dusdanig in haar vrijheden beperkt. Nu de open samenleving weer in toenemende mate mogelijk is, zijn live gesprekken over vrijheid of de beperking daarvan belangrijker dan ooit.

Kijk op de pagina van Nationaal Gesprek over Vrijheid voor meer informatie en komende editie

HUMA-café: Frank Weijers over Deep Democracy

10 april 2022, 15:00 - 17:00

Democratie is een belangrijke waarde, vinden de meeste mensen. Eeuwenlang hebben filosofen en anderen gestreden om deze staatsvorm realiteit te maken. Maar hoe brengen we alle zienswijzen, achtergronden en verschillende opvattingen op een goede manier samen? En hoe krijg je voor elkaar dat iedereen aan het woord komt, en niet alleen die paar mensen die je altijd hoort? Zodat je met elkaar ook echt verder komt?

Deep Democracy is een aanpak die naar boven haalt wat meestal niet gezegd wordt. Frank Weijers is een van de meest bekende trainers van Deep Democracy in Nederland en tevens auteur van het gelijknamige boek. Op 16 januari neemt hij je mee langs verschillende aspecten van Deep Democracy, en hoe je je vanuit dat gedachtegoed werkelijk kunt verbinden met de ander, met het ‘andere’ in anderen.

Lees meer en geef je op op de site van het Humanistisch Verbond.

Hoezo Spinoza? Een theatervoorstelling over de grote filosoof

26 maart 2022, 16:30 - 17:30

In zijn werk Ethica, eigenlijk een ondoordringbaar zelfhulpboek avant-la-lettre, beschrijft Spinoza met wetenschappelijke precisie hoe we het hoogste geluk kunnen bereiken. Maar hij laat ons ook achter met vragen. Wat bedoelt hij nou precies? De antwoorden van Spinoza kunnen ons richting en troost bieden Hij weet immers wat het betekent om in isolement te leven; in 1656 werd hij door de Portugees-Israëlitische Gemeente uit de joodse gemeenschap verstoten. Hij leefde, als tweede-generatie-immigrant, tussen twee culturen en overleefde twee pestepidemieën. Spinoza vond waardigheid en vrijheid in zichzelf. In zijn werk legt hij uit hoe we ons hoofd niet op hol moeten laten brengen door angst en woede, hoe we onszelf kunnen bevrijden van ons streven naar geld, roem en status. Hij vertelt ons hoe we gelukkig kunnen worden door dit juist niet meer na te streven, maar door tolerant, begripvol en tevreden te zijn met het hier en nu. 

Harpert Michielsen is geen filosoof, maar theatermaker, waardoor hij het werk van Spinoza bekijkt als een nieuwsgierige leek. Hij neemt het publiek mee in een wonderlijke ontdekkingstocht door het leven en denken van deze nieuwe Nederlander uit de 17e eeuw. 

Lees meer of geef je op via de agenda van de Embassy of the Free Mind.