HUMA-café: Frank Weijers over Deep Democracy

16 januari 2022, 15:00 - 17:00

Democratie is een groot goed, vinden de meeste mensen. Maar hoe brengen we alle zienswijzen, achtergronden, verschillende ideeën samen? Ook in ons eigen leven? En hoe krijg je voor elkaar dat iedereen aan het woord komt, en niet alleen die paar mensen die je altijd hoort? Dat je met elkaar verder komt en alle visies een plaats krijgen in het gesprek?

Deep Democracy is een aanpak die naar boven haalt wat meestal niet gezegd wordt. Frank Weijers is een van de meest bekende trainers van Deep Democracy in Nederland en tevens auteur van het gelijknamige boek. Op 16 januari neemt hij je mee langs verschillende aspecten van Deep Democracy, en hoe je je vanuit dat gedachtegoed werkelijk kunt verbinden met de ander, met het ‘andere’ in anderen.

Lees meer en geef je op op de site van het Humanistisch Verbond.

Hoezo Spinoza? Een theatervoorstelling over de grote filosoof

8 januari 2022, 16:30 - 17:30

In zijn werk Ethica, eigenlijk een ondoordringbaar zelfhulpboek avant-la-lettre, beschrijft Spinoza met wetenschappelijke precisie hoe we het hoogste geluk kunnen bereiken. Maar hij laat ons ook achter met vragen. Wat bedoelt hij nou precies? De antwoorden van Spinoza kunnen ons richting en troost bieden Hij weet immers wat het betekent om in isolement te leven; in 1656 werd hij door de Portugees-Israëlitische Gemeente uit de joodse gemeenschap verstoten. Hij leefde, als tweede-generatie-immigrant, tussen twee culturen en overleefde twee pestepidemieën. Spinoza vond waardigheid en vrijheid in zichzelf. In zijn werk legt hij uit hoe we ons hoofd niet op hol moeten laten brengen door angst en woede, hoe we onszelf kunnen bevrijden van ons streven naar geld, roem en status. Hij vertelt ons hoe we gelukkig kunnen worden door dit juist niet meer na te streven, maar door tolerant, begripvol en tevreden te zijn met het hier en nu. 

Harpert Michielsen is geen filosoof, maar theatermaker, waardoor hij het werk van Spinoza bekijkt als een nieuwsgierige leek. Hij neemt het publiek mee in een wonderlijke ontdekkingstocht door het leven en denken van deze nieuwe Nederlander uit de 17e eeuw. 

Lees meer of geef je op via de agenda van de Embassy of the Free Mind.

Spinozadag 2021: Spinoza en het complot

28 november 2021, 10:30 - 13:00

In tegenstelling tot het vorige ‘corona jaar’ kan de Amsterdamse Spinozakring dit jaar gelukkig weer een fysieke Spinozadag in Paradiso organiseren. Door de aansluitende programmering van Paradiso zal de bijeenkomst eerder starten (11 uur) en iets compacter zijn dan voorgaande jaren, maar het thema is actueel en relevant.  

Spinoza was een kritisch denker, die vastgeroeste ideeën en algemeen aanvaarde opvattingen ter discussie stelde. Hij verdedigde het recht om afwijkende meningen te verkondigen en stelde denkvrijheid voorop.  Toch meende hij ook dat de mens, wanneer hij in het nauw wordt gebracht, al snel geloof hecht aan de onzinnigste producten van de fantasie. Het bijgeloof blijft, zo redeneerde hij, altijd onder ons.

De afgelopen jaren en maanden hebben we gezien dat Spinoza hierin gelijk had. Ook na een aantal eeuwen Verlichting vinden allerlei complottheorieën, vooral in crisistijd, steeds weer aanhang. Genoeg aanleiding dus om ons de vraag te stellen: Hoe verklaart Spinoza de macht van het geloof in ‘false facts’  en kunnen diens opvattingen dienen als antistoffen tegen het geloof in aannames die in strijd zijn met wat de wetenschap zegt? Wat zijn de kenmerken van complot denken? Waar houdt het kritisch volgen van de overheid en andere machthebbers op en begint bijgeloof? 

Karianne Marx studeerde Wijsbegeerte en Geschiedenis in Utrecht. In 2004 studeerde zij af met een scriptie over Spinoza’s kentheorie. Tijdens en na haar promotie werkte ze als docent aan de VU en de UU. Al vele jaren verzorgt ze zeer gewaardeerde cursussen voor de ASK. Zij zal aandacht vragen voor de ‘macht van het verstand’ en de rol van wetenschap in het denken van Spinoza.

Jamie van der Klaauw is bestuurskundige en filosoof en werkt op dit moment aan een proefschrift over een politiek-theoretisch onderwerp aan de Erasmus Universiteit. Hij zal op basis van het Theologisch-politiek Tractaat het politieke kader schetsen van Spinoza’s denken over de macht van het bijgeloof.  

Jelle van Buuren is universitair docent bij het Institute of Security and Global Affairs van de Universiteit Leiden. Zijn recente onderzoek richt zich op welke rol complotdenken speelt in processen van delegitimisering van politiek en overheid. Over dit onderwerp publiceert hij sinds vele jaren en wordt hij regelmatig geïnterviewd voor radio en tv. 

De Spinozadag is een programma van de Amsterdamse Spinozakring i.s.m. Paradiso. Kaarten kosten €17,-.

Hier kan je kaarten kopen.

Hybride lezing over Koerbagh en Spinoza

18 november 2021, 19:30 - 20:45

Adriaan Koerbagh (1633-1669) is een van de meest opmerkelijke, tragische en tot voor kort onterecht onderschatte figuren van de Nederlandse 17e eeuw. Hij en zijn jongere broer Johannes waren de zonen van een succesvolle plateelbakker die jong stierf, in 1644, en hen zodanig welgesteld achterliet dat ze hun leven konden wijden aan studeren en het streven naar de waarheid zonder erbij te hoeven werken. Adriaan, één jaar later geboren dan Spinoza, en zijn jongere broer waren levenslange bondgenoten in hun strijd voor verlichting en intellectuele vernieuwing. Ze bekritiseerden de religieuze ideeën van hun tijd en sprongen in de bres voor basale menselijke vrijheden, met name het recht van ieder mens om te denken, te geloven, te zeggen en te schrijven wat hem goed, waardevol en redelijk lijkt.

Deze lezing wordt via zoom gegeven door Jonathan Israel, specialist in Europese en Europese koloniale geschiedenis van de renaissance tot de 18e eeuw. Zijn recente werk richt zich op de impact van radicaal gedachtegoed (met name van Spinoza, Bayle, Diderot en de 18e-eeuwse Franse materialisten) op de Verlichting en het ontstaan van moderne ideeën over democratie, gelijkheid, tolerantie, persvrijheid en persoonlijke vrijheid. 

Lees meer of geef je op via de agenda van de Embassy of the Free Mind.